خدمات کلینیک رفتاری و هیجانی

بازی درمانی

بازی درمانی یکی از روش های مؤثر در درمان مشکلات رفتاری و هیجانی کودکان است. بطور کلی بازی نقش مؤثری در رشد کودک دارد و در خلال بازی می ‌توان به بسیاری از ویژگی¬ ها ، مسائل و رشد کودک پی برد. همان طور که ملانی کلاین روان درمانگر وینی قرن ۱۹ معتقد است، روان درمانگر می تواند در مورد دنیای درونی کودکان از طریق بازی کردن آن ها با اسباب بازی هایشان به بینش مناسبی برسد. در جلسات بازی درمانی، درمانگران با استفاده از تکنیک های مختلف هنردرمانی، مثل نمایش، قصه گویی، عروسک گردانی و … در موقعیت بازی، برای ایجاد ارتباط با کودک استفاده کرده و برای تخلیه هیجانی او و حل و فصل مشکلات رفتاری و اضطرابی کودک تلاش می¬کند.
بنابراین کودک با بازی کردن موقعیتی بدست می آورد تا شناخت ¬ها، احساسات و مشکلات خود را پیدا کند و مهارت های زندگی را بیاموزد. در نهایت نتیجه ای که از جلسات بازی درمانی حاصل می ¬شود، این است که کودک می¬ تواند با افکار منفی خود مقابله کرده و فکرهایی که منجر به بروز اضطراب می شوند را مدیریت کند.
در جلسات بازی درمانی گروهی یک درمانگر با گروهی از کودکان (بین ۴ تا ۶ کودک) با مشکلات مشابه مانند (اعتماد به نفس پایین و ضعف در برخی مهارتهای اجتماعی مانند دوست یابی و یا برقرار ی ارتباط مناسب با همسالان و …) کار می¬ کند و به کودکان کمک می کنند تا بتوانند در بستر یک ارتباط سالم و پویا در گروه توانمندی¬های خود را افزایش داده و بر مشکلات خود غلبه کنند.

 

روان درمانی کودک

روان درمانی کودک یک رابطه تخصصی بین کودک ودرمانگر است که به منظور درمان کژ رفتاری ها و اختلالات روانی، تغییر یا توقف علایم و در نهایت دگرگون سازی شخصیت کودک در جهت معیارهای مطلوب فردی و اجتماعی صورت می­گیرد. روند درمان در این جلسات بدین شکل است که در موقعیت­ های مناسبی رابطه عاطفی بین درمانگر و کودک ایجاد می شود تا کودک بتواند از طریق صحبت کردن، رفتار و یا حتی بازی به بیان عواطف خود بپردازد. در نهایت با گذشت زمان، کودک قادر به درک احساسات و رفتار خود شده و در مسیر صحیح نیل به رشد فکری و سلامت روانی قرار می­گیرد. روان درمانی فردی کودکان طیف گسترده ای از مشکلات را تحت پوشش می دهد از جمله: اختلالات رفتاری، اختلالات اضطرابی، امتناع از رفتن به مدرسه، اختلالات خلقی، مشکلات خوردن، مورد سوء استفاده قرارگرفتن جسمی و جنسی و …

نکته حائز اهمیت این جاست که در روان درمانی کودکان والدین بخش مهمی از فرآیند درمان هستند و میزان همکاری آن­ها تاثیر مستقیم بر بهبود فرزندشان دارند؛ بنابراین در این جلسات، نه تنها به مشکلات کودک از منظر خود آن­ ها بلکه از دیدگاه والدین به مسائل نگریسته می­شود تا بتوان درک جامعی از مشکل مورد نظر به دست آورد و در نتیجه موثرترین روش را برای بهترین نتیجه  اتخاذ کرد. موضوع مهم دیگر این است که اگر به مشکلات یا بعضا اختلالات کودکان در زمان مناسبی رسیدگی نشود و کودک تحت درمان قرار نگیرد احتمال این که به افراد یا موقعیت ها به صورتی ناسازگارانه و غیر قابل کنترل پاسخ بدهند، افزایش می یابد. همچنین احتمال دارد همین مشکلات ابتدایی به اختلالات روانی خاصی در بزرگسالی منجر شود

آموزش والدین

کارگاه های آموزش والدینی گروهی متمرکز بر فرزند پروری
خانواده به پدر و مادري نياز دارد كه به برقراري يك رابطه سالم با هم متعهد باشند و بتوانند محيط آن چنان امني ايجاد كنند كه فرزندان بدون ترس رشد و تكامل يابند. بي توجهي والدين به سالم سازي رواني و عاطفي كودكان و نوجوانان و نبود روابط مناسب بین فردی با آن ها، در بيشتر موارد آن ها را با كمبودهاي عاطفي، انگيزش و یا حتی مشكلات خلقي یا تحصیلی روبه رو مي سازد. در خانواده هايي كه فضاي رواني مناسبی برقرار نیست، اعضاي آن پيوسته در نزاع و كشمكش به سر مي برند و كودكان و نوجوانان قربانيان اصلي چنين شرايطي محسوب مي شوند. اگر افراد جامعه به ويژه والدين از تأثير جو عاطفي خانواده و عملكرد خود بر روي سلامت و شكوفايي فرزندان آگاه باشند، سعي خواهند كرد كه فضايي آرام، متعادل و حمايت كننده را براي فرزندان خويش مهيا كنند.
آموزش گروهي والدينی به آن ها كمك مي كند تا دانش و توانايي هاي خود را در زمينه پرورش و تربيت كودكان به نحو مطلوبي گسترش دهند، همچنين تا حدود زيادي جنبه پيشگيري دارد و از ايجاد ناسازگاري هاي اجتماعي و عاطفي جلوگيري مي كند و به پيشرفت و بهبود سلامت رواني كودك كمك مي کند.
آموزش والدینی يك رويكرد تسهيلگر و آموزشي است و در آن بسیاری از نکات به پدر و مادرها در قالب یک کارگاه گروهی از طریق تمرین و تکرار یا ارائه تکالیف شناختی در محیط خانه، بیان می شود، از جمله:
۱. افزايش آگاهي والدين از فضاي عاطفي حاكم بر خانواده ها
۲. الگوهاي ارتباطي و شيوه ‌هاي تعاملات و مذاكرات اعضاي خانواده
۳. چگونگی پرورش عزت نفس در کودک، چگونگی تعیین قوانین و نقش هر فرد در خانواده، ایجاد تجارب دروني یا بررسی تأثير تجارب گذشته خانواده
۴. تمریناتی برای برقراری تعاملات مثبت با کودک
۵. انواع بازی و نقش بازی ها در فرزندپروری مثبت، چگونگی منطق هر بازی
۶. روش های مناسب پاداش دادن به رفتارهای مثبت کودک و روش های صحیح محرومیت در قبال رفتارهای منفی
۷. شناخت بهتر نیازهای عاطفی و رشدی کودک بنا به سن او
کارگاه های آموزش والدینی فردی متمرکز بر فرزند پروری
در کارگاه های آموزش والدینی فردی نیز با توجه به سرفصل های کارگاه آموزش گروهی، بر تعامل بهتر والد و کودک و تلاش برای افزایش توانایی پدر و مادر در زمينه پرورش و تربيت كودكان به نحو مطلوب و جلوگیری از ايجاد ناسازگاري هاي اجتماعي و عاطفي تاکید می کند. و تنها تفاوت در این است که این کارگاه با شرکت یک درمانگر در قالب مدرس کارگاه و تمرینات فردی برای یک خانواده رخ می دهد و تمرکز بیشتری بر کیفیت ارتباطی خاص هر پدر و مادر و الگوهای تعاملی شان با کودک دارد.
در این کارگاه نیز از طریق تمرین و تکرار یا ارائه تکالیف شناختی در محیط خانه، درمانگر سعی بر این دارد که خانواده در حیطه های ارتباطی تغییرات مثبتی را تجربه کنند. از جمله سرفصل های این کارگاه:
۱. افزايش آگاهي والدين از فضاي عاطفي حاكم بر خانواده ها
۲. الگوهاي ارتباطي و شيوه‌هاي تعاملات و مذاكرات اعضاي خانواده
۳. چگونگی پرورش عزت نفس در کودک، چگونگی تعیین قوانین و نقش هر فرد در خانواده، ایجاد تجارب دروني یا بررسی تأثير تجارب گذشته خانواده
۴. تمریناتی برای برقراری تعاملات مثبت با کودک
۵. انواع بازی و نقش بازی ها در فرزندپروری مثبت، چگونگی منطق هر بازی
۶. روش های مناسب پاداش دادن به رفتارهای مثبت کودک و روش های صحیح محرومیت در قبال رفتارهای منفی
۷. شناخت بهتر نیازهای عاطفی و رشدی کودک بنا به سن او
کارگاه های آموزش والدینی متمرکز بر تعاملات زوجی
همدلی زوجین در زندگی زناشویی از اهمیت زیادی برخوردار است و می تواند آن ها را در حل مشکلات و تحمل سختی های زندگی یاری کند. امنیت روانی در محیط خانه و خانواده، آسایش خاطر، افزایش اعتماد و عزت نفس چه در بین همسران و چه کودکان یک خانواده ‏مرهون همدلی و دست یافتن والدین به یک الگوی مشابه تربیتی، اخلاقی و رفتاری در برخورد با مشکلات در محیط خانه است. همدلی با افزایش تعامل میان ‏اعضای خانواده و سهولت آن ها در بیان احساسات خود و درک احساسات دیگری خواهد ‏شد.‏
عواملی مانند تيپ شخصيتي والدين، محيط زندگي، سبک زندگي، سلامت رواني ،فرهنگ، نژاد، وضعيت اقتصادي، هوش هيجاني والدين، نگرش آن ها نسبت به فرزندان، معيارها و قوانين وضع‌شده آنان و … از جمله عواملی هستند که باعث نگرش متفاوت والدین نسبت به شیوه ی صحیح فرزندپروری و در برخی موارد اختلافات آنان در این زمینه می شود که می¬تواند اثرات مخربی بر رشد و آرامش کودکان در محیط منزل داشته باشد.
این کارگاه، با تمرکز در روابط بین فردی والدین و حل تعارضات آن ها، تلاش دارد با ارائه و روشن سازی مدل های مختلف رفتاری و سبک های فرزندپروری، باعث همفکری و رضایت خاطر بیشتر آنان شود.
در این کارگاه می آموزیم :
۱. راهکارهای تقویت مهارت همدلی و همفکری با همسر
۲. آگاهی به سبک های فرزندپروری و مزایا و معایب هریک از آن ها (سبک مقتدرانه، سهل گیرانه، استبدادی و…)
۳. چه نوع سبک تربیتی مناسب کودک ماست و چگونه بر سبک های تربیتی خود به هماهنگی و توافق دوطرفه برسیم؟
۴. مهارت های برقراری ارتباط بهتر و چگونگی اجرای آن در روابط خود با همسر و فرزندان
۵. گوش دادن فعال چیست و تمریناتی مناسب آن
۶. وضع قوانین برای تمام اعضای خانواده
۷. روش های مناسب پاداش دادن به رفتارهای مثبت کودک و روش های صحیح محرومیت در قبال رفتارهای منفی

کارگاه های آموزش والدینی متمرکز بر تربیت جنسی
یکی از مسائل بسیار مهم بنا به زمانه ای که در آن زندگی می کنیم و گسترش رسانه های ارتباط جمعی و دسترسی آسان فرزندانمان به اطلاعات، مسئله آموزش تربیت جنسی کودک به والدین و چگونگی پاسخ به سوالات کودکان در این زمینه است. تربیت جنسی کودکان در حقیقت چتری بر سر سلامت خانواده است. بهترین زمان برای آموزش بسیاری از این مسائل در سنین پیش دبستانی است که نقش پیشگیری از بسیاری از موارد را به خود می گیرد و بعد از این سن، نقش درمان و مداخله را پیدا می کند.
سرفصل های کارگاه تربیت جنسی کودک شامل موارد زیر است:
۱. عوامل شکل دهنده ی رفتار جنسی
(شامل ویژگی های تکاملی، ارزشهای خانوادگی، مذهبی یا ملی، تجارب اولیه از جمله رابطه ایمن کودک و مادر، شناخت تفاوتهای فردی هر کودک با دیگری)
۲. رفتارهای جنسی متعارف در هر سنی برای کودکان
(شامل کنجکاوی کودک در مورد اندام جنسی خود یا دیگران، سوالات کودک در مورد پیدایش یا تولد، شرکت در بازی های مامان-بابا یا دکتربازی، کنجکاو بودن و توجه به صحبت بزرگترها در مورد مسائل جنسی، تحریک پذیری کودک)
۳. رفتارهای جنسی مشکل آفرین در کودکان که باید به آنها حساسیت و توجه نشان دهیم
(شامل دغدغه دائمی کودک درمورد مسائل جنسی که خود را در بازی ها یا سرگرمی ها نشان می¬دهد، تقلید رفتارهای جنسی بزرگترها در تعامل و بازی با کودکان دیگر، اطلاعات جنسی فراتر از سن خود داشتن، بازی با اندام جنسی خود یا اندام جنسی والد به کرات و پس از سه سالگی، به کار بردن واژه های مستهجن، ماندن در توالت به مدت طولانی، شکایت همسالان از تماس نامناسب با آنها یا بازی های خارج از چهارچوب و ….)
در این کارگاهها سعی می شود که والدین را در مورد مسائل مهمی در این حیطه آماده کرد و آموزش داد. از جمله :
۱. ایجاد رابطه سازنده با کودک از بُعد عاطفی و بُعد مسئولیت پذیری
۲. احتراز از شکسته شدن حریم ها در خانواده چه به صورت کلامی و چه به صورت رفتاری یا فیزیکی
۳. بها دادن به ارزشهای فرهنگی
۴. چگونگی آگاهی دادن به کودک در مورد اندامهای خصوصی از طریق بازی یا عروسک حیوانات
۵. هوشیاری نسبت به انواع سوءرفتار جنسی، راهکارهای جلوگیری از این رفتارها و آثار تخریبی آنها بر کودک و آگاهی رسانی به کودک برای توجه به افرادی که رفتار مشکوک دارند.
۶. راهکارهای تربیتی و فرزندپروری که باعث سلامت جنسی کودک می شود، از جمله جدا کردن محل خواب کودک، اصول حمام بردن و…

کارگاه های آموزش والدینی متمرکز بر تولد فرزند دوم
تولد فرزند دوم تاثیرات زیادی بر کل خانواده به ویژه فرزند اول دارد. مخصوصا در ماه های اول پس از تولد فرزند دوم، که والدین شدیدا درگیر شیر دادن، عوض کردن پوشک و شبهای بی خوابی هستند،‌ ممکن است از توجه به فرزند بزرگتر غافل شوند. پدر و مادر باید بدانند فرزند اول، مدتی تنها فرزند خانواده بوده است و در آن مدت تمام توجه والدین را به خود اختصاص می داده است. با تولد فرزند دوم، این حالت، با تغییری ناگهانی برای او مواجه شده است. فرزند اول در حالی که نوزاد مورد توجه و مهر و محبت قرار می گیرد شدیدا دچار ترس می شود و ممکن است از خود بپرسد: آیا کار اشتباهی کرده ام ؟ آیا پدر و مادرم دیگر مرا دوست ندارند؟‌
کودکان در مقابل ورود نوزاد جدید واکنش‌های متفاوتی نشان می‌دهند. مشکلات شایع کودکان در این دوران مانند: لجبازی، قشقرق به پا کردن، تحریک پذیری، رفتار خشن با شیرخوار مانند محکم بغل کردن، ضربه زدن، نیشگون گرفتن، گاز گرفتن و…، چسبندگی به مادر و اضطراب جدایی، مشکلات مربوط به توالت رفتن، شب ادراری، کنترل نکردن مدفوع، مشکلات خواب، مشکلات مربوط به غذا خوردن یا رفتارهای بچه‌گانه مانند درخواست پستانک و شیشه گاهی باعث نگرانی والدین می شود. شما نمی توانید از همه واکنش های منفی او جلوگیری کنید. ولی تا آن جایی که امکان دارد می توانید با راهکارهایی فرزند اولتان را برای تولد دومی آماده کنید.
در این کارگاه ها سعی می شود تکنیک ها و راهکارهایی در این خصوص ارائه شود، ازجمله:
۱. جایگاه فرزندان را در خانواده
۲. آگاهی از کنترل و تنظیم روابط فرزندان با یکدیگر
۳. آماده سازی کودک برای ورود نوزاد جدید
۴. بازی های بین کودک و نوزاد
۵. آگاهی از انواع متفاوت واکنش های کودک
۶.آگاهی از احساسات کودک و چگونگی پذیرش آنها


previous arrow
next arrow
Slider

اخبار مربوطه

کلینیک مربوطه

کادر درمانی مربوطه

دیگر اختلالات

فهرست